Adam

1

BETIM MUÇO

Në qytetin nordik kishin nisur netët e verës dhe terri trashej vonë, pak para mesnatës me një zbardhëllimë që nguronte të zhbëhej mbi atë hapësirë të rrafshtë që përbënte qytetin. I pari që humbte ndriçimin ishte deti që zbehte kufirin e bëhej njësh me qie1lin e madh e të paanë. Atëherë zinin e binin në sy dritat, faret e largët si ciklopë të mëdhenj, anijet llamburitëse, godinat e larta dhe i gjithë ndriçimi i shesheve e rrugëve ku vërshonte lumi i fenerëve të makinave. Eva e shihte këtë tani që aty ku ishte, në dhomën e hotelit pa patur nevojë t’i qasej dritares.

Ajo e kishte vështirë të mësohej me muzgun e këtushëm. Atje ku rronte ajo, dita shndrrohej në natë pa u ndjerë fare. Muzgjet qenë të shkurtra si shirat në verë dhe tek i kujtonte tani ajo mendoi se sa më e bukur dhe më e kuptimtë ishte këtu ky kalim nga dita në natë apo anasjelltas.

Kishin tre ditë që kishin ardhur, me të shoqin dhe djalin pesë vjeçar, të cilin shpesh ajo e mendonte si gëzimin e saj më të madh dhe arsyen më të qënësishme pse rronte. Mos e tepro, i thoshte Beti, një shoqe e ngushtë, kur ajo thoshte kështu. Ti ke kaq shumë gjera e arsye për të rrojtur në këtë botë sa qe nuk i ka kush. Por ajo nuk donte t’ia hynte këtij arsyetimi dhe i bënte bisht pa e kuptuar as vetë se pse.

Hoteli ku kishin zënë vend ishte pothuajse në qendër të qytetit. Por kjo apo të tjera gjëra nuk i bënin më përshtypje asaj, qoftë luksi apo komforti. Kishte kohë që Viktori e merrte me vete në udhëtimet e tij të biznesit në Evropë e gjithë botën. Pse e bënte vallë këtë? Nuk ndahej dot prej saj apo druante ta linte vetëm nga frika se mos nuk e gjente më? Ajo buzëqeshi hidhur dhe pa veten e saj tej në pasqyrë si të shihte një të njohur të largët. Nxori këmbët që nën batanijen e pellushtë dhe i lëshoi ato mbi qilimin e trashë. Libri që lexonte, iu rrëzua mënjanë dhe ajo pa fytyrën e autores, aq në modë ato kohë, ta vështronte si me qortim që nga pozicioni i saj kokëposhtë.

Edhe pse jetonin ende në qytetin e saj të lindjes, Evës i qenë bërë si të shtëpisë tani shume nga metropolet e botës. “Mos kurse asgjë lepurushi im”, i pëshpëriste paprerë Viktori, duke i ledhatuar me buzë bulëzën e veshit. “Të gjitha janë për ty.” Dhe ajo e ndjente se ai ishte i sinqertë në ato fjalë. Se ç’mund t’i jepte tjetër ai? Edhe pse njeri i mirë dhe i mbarë, ajo nuk kishte arritur dot kurrë ta mendonte atë si të bërë njësh me veten e saj, me gjithë përpjekjen e tij. Ai ishte si një dhomë tjetër ngjitur me dhomën e saj në një shtëpi; kur dilje nga vetja duhej të hapje një derë për të hyrë tek ai. Me të qe martuar pas një ngurrimi të gjatë kur e shihte rininë tashme si një gjelbërim vjeshte dhe dashurinë si një truk të rëndomtë që edhe pse e di që është e tillë, i shkon pas me një shpresë naive si një i verbër i hutuar.

Të njëjtën gjë i kishte pëshpëritur edhe mbrëmë ai, përpara se ajo të kthehej ndaj tij ashtu bujare dhe e palodhur në lojën e përhershme të seksit. E dinte që sonte ai kishte një takim të rëndësishëm. E lodhte pritja dhe nuk donte ta shpinte mendjen në ndjesinë që dikë priste. Celulari mbi komo s’bëhej i gjallë. U ngrit ndenjur dhe që nga dera e hapur, vështroi djalin që luante me makina në holl. Ashtu ulur në bisht, ai shfrynte me buzkat e bukura e bënte zhurmën e motorit. Pastaj pëshpëriste si më vete gjëra që ajo nuk arrinte t’i dëgjonte nga televizori që zhurmonte aty mënjanë.

– Ej Toni, – tha dhe u ngrit në këmbë. -Pse nuk dalim ne dhe e takojmë babin kur të vijë? – Djali u hodh përpjetë nga gëzimi.                                                                                         – Dalim, dalim ma, – dhe përplasi duart.
– Ok, hajde dalim pra, – tha ajo dhe flaku librin e bëri për nga banja. U vesh me të shpejtë dhe e la veten të tërhiqej nga dora e të birit nëpër korridorin e katit deri tek ashensori. Ku të shkonin? Ato dy ditë kishte parë të gjithë muzetë dhe kishat e qendrës së qytetit dhe kishte blerë gjëra të kota në të gjitha dyqanet luksoze. Toni e tërhoqi poshtë në rrugë, drejt një sheshi ku ndjehej muzikë. Te dyert e restoranteve ndanë rrugës, menaxheret me pecetat e bardha në krah, të ftonin me buzëqeshje e lajka. Një aromë e mirë ushqimi endej si pa u ndjerë. Nuk kishte më pulëbardha tashmë, si ditën, të endeshin anembanë me britmat e tyre llafazane duke kërkuar pa droje ushqim. Njerëzit lëviznin të zhurmshëm në të dy anët e rrugës se kalldrëmtë ku makinave u ndalohej kalimi. Evës i pëlqente shumë kjo gjë. Është respekt për njerëzit, i thoshte ajo Viktorit kur shihte rrugë të tilla qyteteve ku shkonin. – Oh, e ç’dobi ka kjo? – ia kthente ai ashtu me të qeshur e i gatshëm t’i hapte rrugë sapo të vinte re shenjën e parë të zemërimit në sytë e saj. Po të kesh një takim pune diku këtu, duhet ta lësh makinën që tutje e të ecësh këmbë… Viktor! e shihte qortueshëm Eva. A nuk ka asnjë kuptim tjetër jeta veç biznesit për ty? Ka, thoshte ai, je ti. Dhe qeshte si fëmijë. Ishte ajo qeshje që e kishte bindur të bëhej e tija. Në vendin e tyre ai ishte tashmë nga njerëzit më të pasur, me një pasuri që rritej e shtohej çdo ditë si me magji. Po për këtë, ndodhte që ajo e shihte rrallë gjatë ditës dhe ndoshta ky ishte thjesht shkaku që ai ngulte këmbë ta merrte me vete kur udhëtonte jashtë për punë.
– Ma, ma, – po e tërhiqte Toni drejt një kioske akulloresh.
– Ke ngrënë dy sot, – i tha ajo duke i tundur gishtin përpara hundës.
– E tleta, e vëlteta, kështu thua ti ma, – u përkëdhel fëmija dhe ajo ndjeu gëzimin t’i ngjitej si vale nëpër gjoks. Mori dy akullore, të madhen për të e të voglën për vete dhe ecën të dy ashtu të shpenguar me harenë e të voglit që nuk përmbahej e kërkonte vëmendje. Vështrimi i saj zbriti pa u ndjerë nga mbrëmja e bota përqark, te akullorja që mbante pranë buzëve.
Pse vijnë kujtimet edhe kur s’i duam? – kishte pyetur ajo dikur profesorin e saj të psikologjisë. Se janë kujtime, kishte thënë burri i vjetër, duke fshirë syzet e duke e parë me kërshëri. Ato nuk i zotërojmë ne. Shpeshherë jemi ne që zotërohemi nga to. Dhe kur është kështu, njeriut nuk i bëhet mirë. Pse nuk i bëhet mirë? Sepse shpeshherë e pengojnë të jetojë jetën. Eva buzëqeshi me vete. Gjallë ishte ai vallë, profesori i saj i vjetër? Kishte dëgjuar se pas ndryshimeve, ai kishte mbetur pa punë por nuk dinte gjë më. Mendja ju kthye prapë te akullorja, po jo tek ajo që mbante në dorë tani. Ishte hera e parë që dilte me Adamin, një ditë pranvere ku natyra me ato që ekspozonte bënte të harroheshin të gjitha hallet e rëndomta të jetës. Kishin lënë të dy klasën atë vit të maturës dhe qenë përvjedhur nëpër deriçkën e pasme të shkollës. Ajo shihte rreth e rrotull si e trembur dhe Adami i tha: Ç’ke kështu? Sikur po ha frutin e ndaluar, dhe ja kishin shkrepur të qeshurit që të dy duke ruajtur se mos u binin nga dora akulloret. Ai shpesh bënte shaka me këtë temë dhe me emrat e tyre e i thoshte se kot e kishin djemtë e tjerë që i vinin rrotull, se ai ishte Adami dhe ajo i takonte atij. E kupton që jemi çifti me i lashtë i botës? – bënte ai me pasionin e aktorit gjestet deklamuese. E kupton apo jo?

Dashuria e tyre pati qenë e rrëmbyer dhe e papërmbajtur si përrenjtë malorë. Nga një vajzë e matur dhe e vetëkontrolluar, Eva qe kthyer në tjetër njeri atë kohë, me një bukuri e shkëlqim e i vinte në siklet e mundim ata që e dëshironin. Ai fitoi konkursin për aktrim dhe ajo nuk shkulej nga teatri i vogël i Akademisë kur ai kishte prova të shfaqjeve. Pastaj erdhën ndryshimet e mëdha. Gjithçka u bë tjetër. Ndonëse shumë thoshin se ai do të qe nga më të mirët aktorë të brezit të tij, rolet që i jepnin qenë të parëndësishëm e me pak vlerë. Le që pastaj kush kishte nge për artin atë kohë? Edhe ajo vetë endej duke kërkuar punë me një diplomë që ja çmonin shumë herë më pak se bukurinë fizike. Atëherë ai u tjetërsua. Nisi të pinte pa fre dhe shpesh ajo e gjente të dehur ne klubet që mbylleshin vonë pas mesnate. Njëherë që ajo qante pa zë pranë tij, ai e puth në cep të buzës e i tha: Vërtet jemi çifti më i lashtë i botës, por fati ynë është i paracaktuar. Ne na dënoi Zoti! – dhe kishte qeshur me zor. Të nesërmen, i tha se do ikte. Do iki nga ky vend muti, ku një politikan sharlatan nderohet më shumë se një artist, ku çdo gjë njerëzore është bjerrur e paraja është kulti më i lartë. Do iki dhe këta do t’ia dëgjojnë shpejt zërin Adamit. Ke për të parë… Dhe pastaj do të të marr ty. Nuk dua që t’i vuash edhe ti vështirësitë e fillimit… Ç’thua, tha ajo, ku do vesh? Ku të mundem, tha ai. Atje ku arti çmohet me të vërtetë. Kishte dhënë e marrë me të, me lot e më zemërim, ta bindte të mos e bënte atë, por nuk qe e mundur. Kishte një dhimbje aq të madhe në gjoks ai djalë që ia errte ndriçimin e syve të tij të bukur. Iku dhe nuk qe bërë i gjallë që atëherë.

Ajo u kthye rreth vetes. Djali? Ku qe djali?
– Toni! – u kthye përsëri mendjengritur dhe e shqetësuar. Akullorja e shkrirë po i rridhte mbi shpinën e dorës. E flaku atë me ngut tek një vazo e madhe me lule të mëdha ngjyre gjaku.
– Toni! – thirri përsëri dhe ndjeu zërin t’i mekej. -Toni, ku je?
– Ma, – bëri djali pak më tej dhe i tundi dorën.
– Oh, – u shkri ajo më keq se akullorja që kishte flakur. Ja tek ishte. Ja bënte me dorë që atje tej, pranë një kauboji në piedestal. Kauboji, një nga skulpturat e gjalla në modë ato kohë, rrinte krenar e me vështrimin e mbërthyer në horizont. Asgjë nuk lëvizte në staturën e tij. Toni rrinte përpara tij i mahnitur dhe tregonte me gisht koburen që qe mbërthyer pas kofshës se burrit. Eva u afrua dhe preku me gishtërinjtë e dridhur flokët e butë të të birit. Kishte parë shumë skulptura të tilla të gjalla në sheshe të ndryshme qytetesh të Evropës, filozofë të lashtësisë, senatorë romakë, princa e perandorë, por ky ishte i pari kauboj që shihte. Ajo buzëqeshi. Dikush e fotografoi kaubojin atë çast dhe drita e blicit nxori në pah atë vendosjen e tij klasike të parë në filmat vestern: krenar, i patrembur, i zoti i vetes dhe i mjedisit përreth. Vajza që e fotografoi hodhi një dorë monedhash në kutinë poshtë piedestalit dhe ato tringëllinë të zhurmshme.
– Ma, më bëj dhe mu një fotoglafi me xhaxhi kaubojin, iu lut Toni dhe i shkundi dorën. – E ke apalatin?”
Ajo tundi kokën dhe futi dorën në çantë.
– Mundem? – i tha ajo burrit të skulpturës dhe pa se ai nguroi një çast e pastaj tundi lehtë kokën. Pastaj lëvizi ngadalë, u përkul dhe e ngriti me kujdes djalin, pranë tij në piedestal. Dhe u kthye prapë në statujë. Eva buzëqeshi. Toni sa s’fluturonte nga gëzimi.
– Hë ma… – bënte ai. Eva ngriti aparatin. Po ç’qe kështu? Burri kaubojs sikur po dridhej. Apo i dridheshin duart asaj. Jo, ajo e pa se si dridhja lëvizi që nga cepi i mustaqeve të shkurtra deri poshtë kofshës, atje ku nënë fundin e pantallonave dalloheshin çizmet e tij si lëkurë gjarpri. Ajo shtypi butonin e hutuar dhe ashtu nën dritën e blicit si nëpër një rrufe në një natë të errët vuri re lëngëzimin e makijazhit nën syrin e tij.
– Falemindelit xhaxhi, – i tha djali burrit, ndërsa ky përpiqej të kthente në vete palëvizshmërinë perfekte. Eva hodhi në kuti kartmonedhën më të madhe që kishte në çantë, mori djalin dhe u largua përgjatë rrugës.
– Do t’ia tlegojmë babit, bënte djali. – Edhe unë do të bëhem kauboj, ë mami?
– Po xhani i mamit, – tha përhumbtazi ajo me mendjen tjetërkund.
– Ma, atij xhaxhit i dlidhej dola, – tha Toni. – Ma…
Eva befas u kthjellua. U ul në bisht përpara të birit.
– Toni, dëgjo, tha. – Do të rrish këtu tek kjo lulja e kuqe e do më presësh. More vesh? Mos lëviz që këtu! … Erdha, për dy minuta. – U ngrit e mori të vraponte andej nga kishin ardhur.
– Ma – bëri djali prapa saj.
– Rri aty të thashë, – ktheu kokën ajo dhe çau midis njerëzve që e shihnin me habi. Ku ishte, ku ishte ai?
– Adam! – thirri ajo. – Adam, ku je? – po në piedestal nuk kishte njeri. Sikur nuk kishte patur kurrë. Qëndroi përpara piedestalit dhe pa përqark e hutuar e përlutëse. – Adam! – Po zëri i humbi mes zërave e të qeshurave të njerëzve. Disa kthyen kokën nga ajo dhe panë se si regëtinte me vrull gjoksi i saj prej gruaje.
– Zonjë, – tha dikush. – Jeni mirë zonjë? Keni nevojë për ndihmë?
– Faleminderit, – e mblodhi veten në çast ajo dhe tregoi me gisht piedestalin. – Ku është ai?
– Cili? – Burri që qe ofruar për ndihmë, ngriti supet, përshëndeti dhe u largua. Asaj ju kujtua në çast djali. U kthye dhe rendi për andej. Edhe Toni po rendte drejt saj. E arriti dhe i përshtolli duart rreth këmbëve.
– Ma, ma! – bënte ai.
– Toni, shpirti im! – u përlot ajo dhe e ngriti lart e ia futi kokën në gji. Në çantë po gumëzhinte zilja e celularit.
– Ma, kush është Adami? – tha djali dhe e pa nëpër sytë e përlotur. Zilja e celularit gumëzhiu përsëri.
Adami është burri i parë i botës, – tha ajo pa e patur mendjen dhe kërkoi me ngut në çantë celularin që s’pushonte.

SHPËRNDAJE